تبلیغات
وصایای امام خمینی - تحقق عدالت اجتماعی در وصیت نامه امام خمینی(ره)
 
وصایای امام خمینی
 
 

امام خمینی(ره) در وصیت نامه خویش می فرمایند:

چرخهای اقتصاد سالم به راه می افتد و عدالت اجتماعی که لازمه یک رژیم سالم است تحقق میابد.

اجرای قوانین بر معیار قسط و عدل و جلو گیری از ستمگران و حکومت جائرانه و بسط عدالت فردی و اجتماعی و منع از فساد و فحشا و انواع کجروی ها و ازادی بر معیار عقل و عدل و استقلال و خود کفایی و جلو گیری از استعمار و استثمار و حدود و قصاص و تعزیرات بر میزان عدل برای جلوگیری از فساد و تباهی یک جامعه و سیاست و راه بردن جامعه به موازین عقل و عدل و انصاف و صدها از این قبیل چیز های نیست که با مرور زمان در طول تاریخ بشر و زندگی اجتماعی کهنه شود.

یکی از خواسته های امام راحل اجرای عدالت و تجلی ان در زندگی فردی و اجتماعی بشراست.

 

الف) عدل در لغت :

 

عدل را در لغت مقابل جور و ستم معنا کرده اند. این واژه دارای معانی گوناگون است.صاحب نظران نیز در بیان حقیقت عدالت و پاسخ به این پرسش که :عادل کیست دیدگاه متفاوتی دارند، اما هیچ یک توجه به پرهیز از ستم و بیدادگری را در تعریف حقیقت عدل و عدالت فراموش نکرده اند.چنانکه تعریف معروف :"اعطا کل شیء حقه" و "وضی الشیء فی محله" مورد توجه ارباب نظر است . عادل را نیز چنین تعریف کرده اند"کسی که هر چیز را در جایگاه حقیقی خود نهد " (العادل الوضع کل شی موضعه).

از امیر مومنان سوال شده "جود و احسان بهتر است یا عدالت؟" امام پاسخ داد : "عدالت بهتر است. عدل، هر چیز را در جای خود می نهد ، اما جود ان را از جایگاهش خارج می سازد"

اهل نظر عدالت را صفتی نفسانی می دانند که حصول ان باعث بیزاری صاحب ان از ارتکاب هر گونه معاصی ، بیدادگری و ستم بر دیگران است . اما فقها کسی را عادل می دانند که عرفا از ارتکاب گناهان کبیره پرهیز کند و اصرار بر انجام گناه صغیره نیز نداشته باشد.

 

ب) اهمیت عدالت از دیدگاه اسلام :

 

عدالت در دیدگاه اسلام از ارج و اهمیت ویژهای برخورداراست.

اهمیت عدالت در نظر اسلام از این حقیقت نشات می گیرد که در شمار اصول دین و از جمله صفات بارز پروردگار است که در کنار توحید ، نبوت و معاد از ان یاد می شود. فلسفه رسالت انبیا احیا و برپایی عدالت در جامه است.

قران کریم انقدر از عدالت سخن گفته که به ان لقب "ریاض العدل" (گلزار عدالت) داده اند. این همه به این دلیل است که همانگونه که نظام هستی بر پایه عدالت بنیان یافته است(رسول خدا فرمود:بالعدل قامت السموات و الارض).زندگی فردی و اجتماعی انسان نیز باید بر پایه عدل و پرهیز از هر گونه ستم و ناروایی استوار باشد.

قران همواره انسان را به رعایت عدالت در جامعه و در زندگی فردی فرا می خواند. از جمله می فرماید: یا ایهاالذین امنو کونوا قوامین لله شهداء بالقسط و لا یجرمنکم شنئان قوم علی الا تعدلوا، هو اقرب للتقوا و اتقو الله، ان الله خبیر بما تعملون.

این ایه که در باره یهودیان بنی قریظه و چگونگی برخورد مسلمانان با انان است.به مسلمانان گوشزد می کند که در پیمودن راه خدا استوار و در زندگی ایینه تمام نمای قسط و عدل باشد.

در احادیث پیامبر اکرم و امامان معصوم نیز همواره سخن از عدل و عدالت است.

امیر مومنان در زمان خلافت عمر به او خاطر نشان می کند که رعایت سه عامل به مصلحت خواهد بود.

""اقامه الحدود علی القریب و الحکم بکتاب الله فی الرضا و السخط و القسم بالعدل بین الاحمر و الا سود.""

اجرای حدود الهی بر اشنا و بیگانه به طور عادلانه، قضاوت فقط بر اساس قران چه در هنگام خشنودی و چه در هنگام ناخشنودی و تقسیم بیت المال بر اساس انصاف میان همه نژادهای مختلف.

امام علی (ع) هم چنین می فرماید:

" العدل افضل من الشجاعه لان الناس لواستعملوا العدل عموما فی جمیعهم لاستغنوا"

عدالت از شجاعت برتر است، زیرا اگر مردم همواره در همه جهات بر اساس عدل عمل کنند جامعه ای سر افراز و بی نیاز خواهند داشت.

امام علی (ع) ملاک اصلی کردارها را عدل می دانست.

طبق رهنمود امام صادق (ع) عدالت یکی از  سه مسئله ای است که همگان بدان نیازمندند:

"ثلاثه اشیاء یحتاج الناس طرا علیها: الا من و العدل و الخصب."

همه مردم به سه چیز احتیاج دارند : امنیت، عدالت و رفاه.

 

نتایجی چند پیرامون دیدگاه اسلام درباره عدالت عبارتند از :

 

1-   هر فرد با توجه به اهمیتی که اسلام برای عدالت قائل است ،ان را معیار کسب مسئولیت های اجتماعی (امامت جمه و جماعت، رهبری جمعیت سیاسی و اجتماعی......) می داند و ان را از طرق مختلف، در خود می افریند.

2-   مردم با توجه به وجود عدالت ، درباره امور جاری کشور دلهره ای نخواهند داشت،زیرا می دانند مسئولان عادل، جز برای احقاق حقوق همگان و احیای عدالت اجتماعی گام بر نمی دارند.

 

3-   هر کس در زندگی تلاش می کند در بر خورد با انسان خطا کار، فقط خود خطاکار را (ان هم بقدر خطای او)کیفر کند.برای این کار باید تقوای الهی را رعایت کند.

 

4-   مجریان عدالت هیچگاه در برابر نا رضایتی که ممکن است بدلیل اجرای عدالت در باره بعضی افراد خطا کار ایجاد شود، احساس نا منی نمی کند،چون می داند عمل انها علاوه بر انکه در پیشگاه خدا محبوب است ،در نظر مردم عدالت پیشه نیز چنین است.

 

5-   در پرتو حاکمیت عدالت در جامعه ،افراد به یکدیگر احساس اعتماد و امنیت درونی خاصی خواهند داشت پیامبر اکرم(ص) همواره مسلمانان را به رعایت عدل در خانه و جامعه تحریص می کرد و به یاران می فرمود:

"اعدلوا بین اولادکم بالنحل کما تحبون ان یعدلوا بینکم بالبر و اللطف"

در میان فرزندان خود عدالت را رعایت کنید همچنان که شما دوست می دارید انان در نیکی و لطف با شما عادلانه رفتار کنند.

و نیز فرمودند :

"اعدل الناس من رضی للناس ما یرضی لنفسه و کره لهم ما کره لنفسه"

عادل ترین انسان کسی است که برای مردم همان پسندد که برای خود می پسندد و برای انان همان را روا نداند که برای خود نمی داند.

و نیز امیر مومنان(ع) فرمود :

"اعدل الناس من انصف عن قوه"

عادل ترین انسان کسی است که هنگامی که بر حیف خود پیروز شد انصاف را رعایت کند.

عدالت در صورتی می تواند جامعه را به رشد و شکوفایی لازم برساند که در پرتو ایمانبه خدا باشد.

 

6- در پرتو حاکمیت عدالت اجتماعی فقر بطور کامل در دوران ظهور مهدی موعود(عج) تحقق خواهد یافت.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : شنبه 15 آبان 1389 :: توسط : رسول آزادی
درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ: رسول آزادی
منوی اصلی
آرشیو مطالب
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
جستجو